پایگاه اطلاع رسانی آیت الله محسن اراکی

ایشان با اشاره به اینکه برای فقه همان تعریف رایج مورد نظر است خاطر نشان کردند مکلف بر دو گونه است،گاهی فرد است و گاهی جامعه واجتماع.علاوه بر مکلف فردی، مکلفی به نام جامعه وجود دارد و تکالیفی متوجه جامعه بما هو جامعه قرار می گیرد. ما تکالیفی داریم که به اتیان فرد،تکلیف ساقط نمی شود.مثل تکلیف به اقامه عدل اجتماعی. اگر جامعه ای داشته باشیم که همه افراد جامعه عادل باشند ولی حکومت آنها غیر اسلامی باشد،در بُِعد تکلیف اجتماعی عاصی هستند.

 ایشان در تعریف جامعه فرمودند:جامعه مجموعه ای از افراد است که با یک پیوندی ، به آنها جامعه واحد می گوییم.و ما دو نوع جامعه داریم،یکی جامعه فقهی و دیگری جامعه کلامی.

جامعه فقهی جامعه ای است که حاکمیت حاکم واحد را پذیرفته است  و حاکمیت واحد یعنی قانون واحد و قوه مجریه واحد.

 اما مراد از جامعه کلامی جامعه ای است که سرنوشت واحدی در عالم آخرت دارند ودر عالم آخرت،به عنوان جامعه واحد شناخته می شوند.

و سپس افزودند: در فقه الاجتماع ،جامعه نوع اول یعنی جامعه فقهی مراد است.

 ایشان در ادامه فرمودند:ما دو نوع فقه الاجتماع داریم،یک نوع فقه الاجتماعی که از آن به فقه الاجتماع عام تعبیر می شود ونوع دوم، فقه الاجتماع خاص است.

فقه نظام سیاسی،فقه نظام اقتصادی،فقه نظام فرهنگی و فقه نظام تعلیم وتربیت اینها از مصادیق فقه الاجتماع عام هستند.

اما در فقه الاجتماع خاص: فقه من حیث هو اجتماع مورد نظر است، نه من حیث اقتصاد وسیاست و...

منظور از فقه" من حیث هو اجتماع" ،یعنی فقه روابط اجتماعی جامعه ، نه فقه روابط اقتصادی و سیاسی جامعه.

 فقهی که مربوط به فعالیت های اجتماعی و جمعی باشد نظیر تجمع مردم در استادیوم ورزشی یا تعامل مردم در بازار یا الزامات  زندگی شهری و...به عهده فقه الاجتماع به معنای خاص است.

  اینکه روابط انسانها در زندگی شهری با یکدیگرچگونه باید باشد؟ اینکه مجموعه شهرها با یکدیگر و روابط همه شهرها با رهبری چگونه باید باشد؟و... همه اینها جزء  بحث فقه الاجتماع بمعنی الاخص است.

گروه فقه الاجتماع

فقه الاجتماع(1)- 1390/9/30                          

به اشتراک بگذارید